Bu metin, vefatının ardından tarihçi İlber Ortaylı’nın entelektüel mirasını, çalışma disiplinini ve vatan sevgisini ele alan derinlikli bir incelemedir. Yazar, hocanın sadece bir akademisyen değil, bilgiyi toplumun her kesimine ulaştıran gezgin ruhlu bir aydın olduğunu vurgulamaktadır. Ortaylı’nın klasik bir kütüphane bilimcisinden ziyade hayatı yerinde gözlemleyerek anlayan şahsiyeti, onun "kamusal entelektüel" kimliğinin temeli olarak sunulur. Metinde ayrıca, hocanın Türklük bilinci ve tarihsel ayrıntılara olan tutkusu, Çanakkale zaferine duyduğu duygusal bağlılık üzerinden anlatılır. Son olarak, onun Fatih Camii Haziresi’ndeki ebedi istirahatgâhının, temsil ettiği tarihi derinlikle ne kadar örtüştüğü ifade edilir.
